Preview: Laatst gedateerd en gesigneerd werkje van Jan Van Eyck toegevoegd aan de tentoonstelling Madonna ontmoet Dulle Griet

Laatst gedateerd en gesigneerd werkje van Jan Van Eyck toegevoegd aan de tentoonstelling Madonna ontmoet Dulle Griet

Het schilderijtje Madonna bij de fontein van Jan van Eyck (ca. 1390-1441) is toegevoegd aan de tentoonstelling Madonna ontmoet Dulle Griet in het Antwerpse Museum Mayer van den Bergh. Het werk, één van de topstukken uit het Koninklijk Museum voor Schone Kunsten Antwerpen, is in meerdere opzichten uitzonderlijk. Het paneeltje draagt nog steeds zijn oorspronkelijke lijst waarop Jan van Eyck zijn bekende authentieke inscriptie ALS IXH XAN met zijn naam en het jaar van uitvoering aanbracht. De Antwerpse Madonna van Van Eyck pronkte dit voorjaar op de gelauwerde Van Eycktentoonstelling in het Museum voor Schone Kunsten te Gent, voordat die abrupt de deuren moest sluiten om de verspreiding van het Covid19-virus tegen te gaan.

Van Eycks Madonna bij de fontein toont Maria in een dichtbegroeide, bloeiende tuin. Maria draagt een lang blauw gewaad en kijkt liefdevol naar Jezus, die ze in de armen draagt en teder tegen zich aandrukt. Het kleine kind streelt met de rechterhand de hals van zijn moeder. Twee engelen met vleugels in bonte kleuren houden achter haar een eredoek op. Het weefsel is van goudbrokaat met motieven van bloemen en dieren. Het doek loopt door op de grond, zodat Maria niet in het vochtige gras staat. Vooraan links is een bronzen fontein, bekroond met een leeuwtje. Vier waterstralen ontspringen uit een bol en druppelen neer in een bekken. Het tafereeltje speelt zich af in een tuin met rode rozelaars achter een laag muurtje. In het hofje bloeit een veelheid aan bloemen waaronder irissen, viooltjes, vergeet-mij-nietjes en meiklokjes.

Doorgedreven symboliek

Dit paneeltje is nauwelijks groter dan een hand. En staat bol van Maria symbolen. Alle onderdelen zijn uiterst realistisch uitgebeeld. Toch kijken we hier niet naar een werkelijk tafereel. Maria is immers niet in een aardse omgeving voorgesteld, maar in een hemels paradijs, in een ideale tuin. De bloemen en planten die hier samen voorkomen bloeien in verschillende seizoenen. Ze drukken schoonheid, verfijning en zuiverheid uit. De Maagd is als de mooiste en teerste bloem: deze vergelijking komt in de devotieliteratuur ontelbare malen voor. De Mystieke Roos stond dan ook centraal in de ontluikende rozenkransdevotie in Van Eycks tijd. De Moeder Gods draagt een ultramarijnen gewaad voorgesteld. Deze kleur was in de middeleeuwen een koninklijke kleur en refereert aan trouw en loyauteit. Tot slot is ook de fontein een embleem van Maria, bron van het leven.

Ontmoet Henriëtte

Ontmoet Henriëtte

Ontmoet Henriëtte

Ontmoet Henriëtte

Een avond met Dulle Griet

Een avond met Dulle Griet

Madonna ontmoet Dulle Griet. Verzamelaars in topstukken gevat

Madonna ontmoet Dulle Griet. Verzamelaars in topstukken gevat

Contacteer ons
Nadia De Vree Perscoördinator Cultuur, Stad Antwerpen
Harlinde Pellens Communicatie Museum Mayer van den Bergh
Over Museum Mayer van den Bergh

De wondermooie collectie waarmee u kennis maakt in dit intieme museum, is het levenswerk van één man: Fritz Mayer van den Bergh, een visionair met een feilloos gevoel voor kunst.

Tijdens zijn korte leven (1858-1901) verzamelt hij een gevarieerde en uitzonderlijke collectie kunst, voornamelijk uit de Nederlanden, van de 14de tot de 16de eeuw. Hij reist intensief en verwerft in binnen- en buitenland topstukken die op dat moment aan de aandacht van anderen ontsnappen. De wereldvermaarde Dulle Griet, van Pieter Bruegel de Oude, koopt hij in 1894 op een Keulse veiling, voor omgerekend €12,50. Na zijn vroegtijdige dood bouwt zijn moeder, Henriette van den Bergh, dit sfeervolle museum in hartje binnenstad. Waar wij tot op vandaag van het levenswerk van gepassioneerd kunstverzamelaar Fritz Mayer van den Bergh kunnen genieten.

Museum Mayer van den Bergh in beeld

Met de steun van:

Met de steun van Toerisme Vlaanderen

Museum Mayer van den Bergh
Lange Gasthuisstraat 19
2000 Antwerpen